Wat te doen als fotograaf wanneer je auteursrechten worden geschonden?

Ctrl+C en Ctrl+V zijn slechts twee muisklikken verwijderd van het schenden van auteursrechten. Sinds de digitale fotografie en internet hun intrede hebben gedaan wordt het auteursrecht massaal geschonden.

Niet alleen muziek maar ook teksten en foto's worden zonder toestemming van de maker gekopieerd en/of gepubliceerd op het wereldwijde web. De maker die tijd en geld heeft geïnvesteerd ziet zijn/haar werk klakkeloos overgenomen worden door anderen; zonder enige vergoeding of naamsvermelding. Het wordt nog kwalijker wanneer de inbreukpleger met de eer gaat strijken en foto's of teksten voor eigen commerciële doeleinden gebruikt. De naam van de fotograaf wordt gewist en de inbreukpleger zet zijn eigen naam onder de foto waarmee wordt gepretendeerd dat hij de maker is.

Het downloaden en zonder uw toestemming elders publiceren voor eigen gewin of belang, is onaardig, oneerlijk, oncollegiaal maar bovenal een regelrechte overtreding van de wet.

ONTWETENDHEID VAN DE INBREUKPLEGER

Stel, u hebt een bruidspaar gefotografeerd en de foto's digitaal afgeleverd. De klant zal de betreffende foto's wellicht delen op een van de Social Media platforms zoals Facebook, Pinterest en/of Flickr. In feite heeft de klant hiertoe niet het recht om dit zonder uw toestemming te doen. Als u hierover geen afspraken hebt gemaakt, is de kans groot dat onwetendheid van de klant over auteursrechten hieraan ten grondslag ligt. Zij hebben niet de intentie om de foto's voor commerciële doeleinden te gebruiken; het enige dat zij willen is het delen van de foto's met familie en vrienden. Dat is logisch en daar is in feite niets mis mee. Deze vorm van schending van auteursrechten is onschuldig bedoeld maar wanneer de betreffende trouwfoto's worden gebruikt door bijvoorbeeld toeleveranciers van het bruidspaar zoals de banketbakker, de autoverhuurder of de locatie-eigenaar is het een kwalijke kwestie. Wanneer zij uw foto's op hun zakelijke website plaatsen zonder uw toestemming is dat een regelrechte inbreuk op de auteursrechten. Iedereen weet, of wordt toch in ieder geval geacht te weten, dat dit onwetmatig is. Het mag dan een compliment zijn dat men uw foto's de moeite waard, maar uw fotografie is het verdienmodel. Van het ´stelen´ van uw werk kunt u geen brood kopen. Het is belangrijk dat u hier professioneel mee omgaat.

WAT KUN JE DOEN ALS UW AUTEURSRECHTEN ZIJN GESCHONDEN?

Niets doen is een slechte en onprofessionele optie. Het regelen van uw auteursrechten hoort nu eenmaal bij het ondernemen. Hoe pakt u het aan als het kwaad is geschied?

  • Maak een printscreen van de gestolen foto in de context van de webpagina en bewaar deze goed. U zult deze later misschien nog nodig hebben ten behoeve van bewijsmateriaal.
  • Maak eventueel in aanvulling hierop met uw camera een foto van de gestolen foto in de context van de webpagina.
  • Stuur een e-mail en informeer de betreffende persoon dat hij/zij in overtreding is en inbreuk heeft gepleegd op uw auteursrechten.
  • Probeer tot een oplossing te komen.

ENKELE SUGGESTIES VOOR OPLOSSINGEN

  • Eis een (schade)vergoeding. Een redelijke vergoeding is vaak een bedrag dat u ongeveer zou rekenen wanneer u in opdracht voor hen dit werk zou hebben gemaakt. Dat verschilt per opdracht en per fotograaf. Echter sommige fotografen rekenen, wellicht terecht, het dubbele tarief.
  • Indien u niet wilt dat de foto op de site van de inbreukpleger blijft staan, eist u naast de (schade)vergoeding dat de foto direct wordt verwijderd.
  • Voor sommige fotografen is het toevoegen van naamsvermelding voldoende maar dat is een keuze die alleen u als maker kunt maken.

KOMT U MET DE INBREUKPLEGER NIET TOT EEN OPLOSSING?

Stuur dan een officiële brief, zowel per post als per e-mail. Meldt hierin dat u hen een laatste kans biedt om tot een oplossing te komen. Geef hiervoor een tijdslimiet op. Is daarna uw eis nog niet ingewilligd informeer hen dan in de brief dat u juridische bijstand zult inschakelen.
Gelukkig zal het in de meeste gevallen met een sisser aflopen, maar als er niet aan je eisen wordt voldaan zal u zich tot de rechterlijke macht moeten wenden. Hoe gaat u dan te werk?

  • Schakel juridische bijstand in. Indien u lid bent van de FotografenFederatie kunt u die via hen regelen. Bent u geen lid? Schakel dan een advocaat in die gespecialiseerd is in auteursrechten.
  • De 'meter' begint nu te lopen, u zult kosten moeten maken. Echter die kosten zal u meestal (grotendeels) bij de inbreukpleger kunnen verhalen wanneer de zaak uiteindelijk gewonnen is.
  • Uw advocaat zal eerst tot een oplossing proberen te komen met de gedaagde partij. Mocht dit niet tot een oplossing leiden, zal de advocaat zich tot de rechterlijke macht wenden. Dan wordt de uitkomst van het geschil beslist door rechter.

Hoe ver het ook zal komen, fijn is het niet om hier je kostbare tijd en energie in te moeten steken. Echter wanneer u geen actie zou ondernemen maakt u het anderen wel erg makkelijk om onrechtmatig uw werk te gebruiken. Zonder sancties blijft het massaal schenden van auteursrechten zich keer op keer herhalen. Zowel bij u als bij collega's.

Daar waar wordt geschreven over inbreuk op uw foto's geldt dit evenzeer voor de teksten op uw website en andere plaatsen waar deze zijn gepubliceerd.

Meer lezen over fotografie en over het ondernemen als fotograaf? Download dan de gratis eMagazines van Sonja van Driel, trainer en auteur voor de fotograaf in ontwikkeling.